چگونه ۱۱ عضو شورای شهر از میان ده‌ها نامزد انتخاب می‌شوند؟

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی پویشگران گیل:

در نظام انتخاباتی شوراهای شهر که خروجی نهایی آن انتخاب ۱۱ عضو اصلی شوراست، رقابت تنها میان افراد نیست؛ بلکه میان شبکه‌ای از برنامه‌ها، ائتلاف‌ها، تعاملات و راهبردهای انتخاباتی شکل می‌گیرد.
هرچه به زمان انتخابات نزدیک‌تر می‌شویم، رفتار نامزدها از رقابت صرف فردی به سمت همکاری‌های هدفمند و ائتلاف‌های انتخاباتی حرکت می‌کند.

۱. گذار از رقابت فردی به ائتلاف‌های برنامه‌محور در آغاز رقابت‌ها، هر نامزد تلاش می‌کند هویت، سوابق، توانمندی‌ها و برنامه‌های خود را به رأی‌دهندگان معرفی کند و سرمایه اجتماعی مستقلی به دست آورد.اما با نزدیک شدن به انتخابات، بسیاری از نامزدها به این جمع‌بندی می‌رسند که پراکندگی آرای هم‌فکران می‌تواند شانس موفقیت همه آنان را کاهش دهد. در این مرحله، زمینه شکل‌گیری ائتلاف‌ها و فهرست‌های انتخاباتی فراهم می‌شود.ائتلاف‌های موفق معمولاً بر پایه اشتراک در برنامه‌ها، اهداف و رویکردهای مدیریتی شکل می‌گیرند، نه صرفاً بر مبنای مصلحت‌های کوتاه‌مدت.
۲. تکمیل پایگاه‌های اجتماعی رأی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ائتلاف‌های موفق، تکمیل ظرفیت‌های اجتماعی یکدیگر است.
به عنوان نمونه، ممکن است یک نامزد در میان فرهنگیان، دیگری در میان فعالان اقتصادی، فردی در میان جوانان و دیگری در میان بانوان یا ساکنان برخی محلات از جایگاه مناسبی برخوردار باشد. اگر این ظرفیت‌ها به‌درستی در کنار هم قرار گیرند، فهرست انتخاباتی می‌تواند طیف گسترده‌تری از رأی‌دهندگان را نمایندگی کند.
در واقع، موفقیت یک ائتلاف زمانی افزایش می‌یابد که اعضای آن، پایگاه‌های اجتماعی یکدیگر را تکمیل کنند، نه اینکه برای جذب یک گروه مشابه با یکدیگر رقابت کنند.
۳. انصراف‌های راهبردیدر بسیاری از انتخابات، برخی نامزدها پس از بررسی شرایط، نتایج نظرسنجی‌ها یا گفت‌وگو با حامیان خود، تصمیم می‌گیرند به نفع نامزدهایی که با آنان همسویی بیشتری دارند از رقابت کنار بروند.
این تصمیم، اگر آگاهانه و بر پایه منافع عمومی و برنامه‌های مشترک باشد، می‌تواند به انسجام بیشتر یک جریان و کاهش پراکندگی آرا کمک کند.
۴. رقابت درون ائتلاف‌ها تشکیل یک فهرست انتخاباتی به معنای پایان رقابت نیست.حتی در درون یک ائتلاف نیز هر نامزد تلاش می‌کند ضمن حفظ انسجام گروه، جایگاه و میزان آرای خود را ارتقا دهد. به همین دلیل، مدیریت اختلاف‌نظرها، رعایت اخلاق انتخاباتی و حفظ اعتماد متقابل، از عوامل مهم موفقیت یک ائتلاف محسوب می‌شود.
ائتلاف‌هایی که فاقد سازوکار روشن برای تصمیم‌گیری و حل اختلاف باشند، معمولاً پس از انتخابات نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهند شد.
۵. اهمیت برنامه مشترکتجربه بسیاری از شوراهای شهر نشان داده است که موفق‌ترین ائتلاف‌ها، ائتلاف‌هایی هستند که پیش از انتخابات درباره برنامه‌های کلان شهر، اولویت‌های توسعه، شیوه نظارت بر شهرداری و اصول حکمرانی شهری به توافق رسیده‌اند.در چنین شرایطی، همکاری اعضا پس از ورود به شورا نیز آسان‌تر و مؤثرتر خواهد بود.
جمع‌بندیانتخاب ۱۱ عضو شورای شهر، تنها حاصل رقابت فردی نیست؛ بلکه نتیجه تعامل میان سرمایه اجتماعی، برنامه‌های اجرایی، توانایی ایجاد اعتماد، شکل‌گیری ائتلاف‌های مؤثر و تصمیم آگاهانه رأی‌دهندگان است.البته نباید تصور کرد که همه افراد منتخب الزاماً محصول ائتلاف‌ها هستند؛ در بسیاری از انتخابات، نامزدهایی نیز با اتکا به پایگاه اجتماعی مستقل، سابقه مدیریتی، برنامه‌های روشن و اعتماد عمومی موفق به کسب آرای لازم می‌شوند.
در نهایت، آنچه کیفیت شورای شهر را تعیین می‌کند، صرفاً ترکیب افراد نیست؛ بلکه میزان همگرایی آنان بر سر منافع عمومی، پایبندی به برنامه‌های توسعه شهری، شفافیت، پاسخگویی و توانایی تبدیل رقابت انتخاباتی به همکاری برای اداره شهر است.

شورای موفق، شورایی است که اعضای آن پس از پایان انتخابات، منافع شهر را بر منافع فردی و جناحی ترجیح دهند.

محمدرضا خاکسار خادم مردم