دکتر پیوسته صفرپور:
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی پویشگران گیل:
مرتضی جلیل نژاد ماسوله /افزایش امید به زندگی در سالهای اخیر، توجه به کیفیت زندگی سالمندان را به یکی از مهمترین دغدغههای نظام سلامت و خانوادهها تبدیل کرده است. سالمندی، مرحلهای ارزشمند از حیات انسان است که در صورت رعایت اصول صحیح تغذیه، تحرک بدنی و خودمراقبتی میتواند همراه با نشاط، استقلال و سلامت پایدار باشد. در استانی مانند گیلان با اقلیم مرطوب، الگوی غذایی خاص و دسترسی به منابع ارزشمندی همچون ماهی تازه دریای خزر و سبزیجات محلی، توجه علمی و بومیسازی توصیههای تغذیهای برای افراد بالای ۶۰ سال اهمیتی دوچندان دارد.
در همین راستا، پایگاه خبری پویشگران گیل در گفتوگویی با دکتر پیوسته مریم صفرپور، متخصص تغذیه،به بررسی مهمترین اصول سبک زندگی سالم در سالمندان، الگوی تغذیهای مناسب در اقلیم گیلان، بیماریهای شایع این گروه سنی و نقش رسانهها در فرهنگسازی سلامت پرداخته است. آنچه در ادامه میخوانید، حاصل این گفتوگوست.
۱. مهمترین اصول سبک زندگی سالم برای سالمندان بالای ۶۰ سال چیست؟
برای حفظ سلامت در سنین بالای ۶۰ سال، مهمترین اصول سبک زندگی سالم شامل تغذیه متعادل و متنوع، فعالیت جسمی منظم، خواب کافی، روابط اجتماعی فعال و انجام چکآپهای دورهای و منظم است. رعایت این اصول به تقویت سیستم ایمنی، بهبود کیفیت زندگی و پیشگیری از بیماریها کمک خواهد کرد.
۲. با توجه به اقلیم مرطوب و سبک غذایی رایج در گیلان مانند مصرف برنج،ماهی و سبزیهای محلی، الگوی تغذیهای مناسب برای سالمندان این استان باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
با توجه به اقلیم مرطوب و سبک غذایی رایج در گیلان که شامل مصرف برنج، ماهی و سبزیجات محلی است؛ باید به ویژگیهای خاص این رژیم توجه کرد.
رطوبت و دردهای مفصلی:میزان بالای رطوبت در منطقه میتواند باعث تشدید دردهای مفصلی، به ویژه در سالمندان شود. به همین دلیل مصرف کافی ویتامین دی و کلسیم و همچنین فعالیت بدنی منظم به شدت توصیه میشود هم چنین مواد غذایی با خواص ضد التهابی مانند سیر، دارچین و زردچوبه میتوانند در کاهش این دردها مؤثر باشند.
برنج و افزایش تریگلیسیرید:کشت برنج در استان گیلان رایج است و مصرف بالای آن میتواند باعث افزایش تریگلیسیرید خون شود که پیشساز کبد چرب است بنابراین؛ باید در مصرف بی رویه برنج احتیاط شود.
سبزیجات محلی: سبزیجات محلی باید به خوبی ضدعفونی شوند تا از آلودگیهای میکروبی مانند فاسیولا، سالمونلا و اشیرشیاکولای در امان ماند.
۳. بیماریهای شایع در سالمندان گیلانی و نقش تغذیه در پیشگیری و کنترل آنها چگونه است؟
کبد چرب بیماری شایع و خاموش در سالمندان علاوه بر بیماریهایی مانند فشار خون،دیابت و چربی خون است. این بیماری بیشتر ناشی از مصرف زیاد کربوهیدراتهای رژیم غذایی خصوصاً برنج است نه مصرف چربیها. به همین دلیل،توصیه میشود که برنج و نان در حد اعتدال مصرف شده و سبزیجات و میوههای تازه به رژیم غذایی اضافه شود. همچنین انجام چکآپهای دورهای برای تشخیص زودهنگام این بیماری ضروری است.
۴. دسترسی به ماهی تازه دریای خزر چه فرصتی برای ارتقای سلامت قلب و مغز سالمندان ایجاد میکند و میزان مصرف مناسب آن چقدر است؟
ماهی تازه دریای خزر سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ است که بدن انسان قادر به ساخت این اسیدهای چرب باارزش نیست و باید آن را از منابع غذایی تأمین کند. این اسیدهای چرب به طور قابل توجهی به سلامت قلب و مغز کمک کرده و همچنین میتوانند عوارض کبد چرب را کاهش دهند.
با این حال، مسئلهای که در مورد ماهیها وجود دارد؛آلودگیهای نفتیست که در پوست ماهیها ذخیره میشود پس تا حد ممکن از مصرف پوست ماهی پرهیز شود.
از آن طرف؛ماهیان رودخانه آلودگی کمتر اما امگا ۳ کمتری دارند و باید توجه داشت که در فصل کشاورزی، به دلیل ورود سموم کشاورزی به رودخانهها، استفاده از آنها ممکن است خطرناک باشد و مساله مهم دیگر تفاوت در ارزش غذایی ماهیان دریا و ماهیان پرورشی مانتد قزل آلاست چون ماهیان دریا به دلیل تغذیه از فیتوپلانکتونهای کف دریا در بدنشان امگا۳ ساخته میشود و این مساله ای است که ماهیان پرورشی از آن محروم بوده و صرفا منبع باارزشی از پروتیین هستند نه امگا۳.
مصرف ماهی حداقل دو بار در هفته برای تمامی گروههای سنی توصیه میشود و افرادی که به هر دلیل امکان دسترسی به ماهی تازه را ندارند حتماً هفتهای دو بار از مکملهای امگا ۳ استفاده کنند و نکتهای که باید به آن توجه کرد؛نسبت امگا ۳ به امگا ۶ است که باید در رژیم غذایی تنظیم شده باشد زیرا اختلاف زیاد در نسبت این دو اسیدچرب میتواند باعث ایجاد التهاب در بدن شود.
۵. تأثیر مشکلات دندانی بر کیفیت تغذیه سالمندان و پیشگیری از سوءتغذیه در آنها را چگونه ارزیابی میکنید؟
مشکلات دندانی در سالمندان امری طبیعی است؛ اما نباید منجر به کاهش دریافت مواد غذایی ضروری شود. توصیه میشود که غذاها به صورت نرم یا به صورت سوپ و کوکتل مصرف شوند تا مواد مغذی به راحتی به بدن رسیده و از سوءتغذیه جلوگیری شود.
۶. نقش رسانهها در فرهنگسازی تغذیه سالم برای سالمندان چیست ؟
رسانههای محلی و ملی میتوانند با ارسال پیامهای کوتاه نوشتاری یا صوتی در فضای مجازی،رادیو و تلویزیون به ارتقای سطح آگاهی سالمندان در مورد تغذیه سالم و اهمیت تحرک و ورزش کمک کنند.
علاوه بر این،معرفی الگوهای غذایی بومی و کمهزینه و ارائه توصیههایی برای کاهش مصرف قند،چربی و غذاهای شور مانند ماهی شور و اشبل به سالمندان کمک میکند تا تغذیه سالمتری داشته باشند و هم چنین تمامی مطالب باید به زبان ساده و قابل فهم ارائه شوند.
۷. در پایان اگر صحبتی دارید،بفرمایید.توصیه کلی من این است که رسیدگی به بدن و سلامت فردی باید از سنین کودکی آغاز شود. آموزش به کودکان در مدارس درباره خودمراقبتی و رعایت اصول سلامت میتواند زمینهساز ایجاد عادات سالم غذایی در دوران بزرگسالی شود.
ذخیره نام، ایمیل و وبسایت من در مرورگر برای زمانی که دوباره دیدگاهی مینویسم.
